انجمن ايرانيان

يونيكس هزاران دستور دارد كه مي توانيد رشته اي از آنها را با هم استفاده كنيد و دستورات پيچيده اي را به وجود آوريد ضمنا مي توانيد فرامين جديدي در يونيكس ايجاد نماييد. همين انعطاف پذيري هاست كه از يونيكس يك سيستم عامل كاملا قوي ساخته است.
فرامين يونيكس با سوييچ ها و گزينه هايي همراه مي باشد كه مي تواند اجراي فرمان را گسترش يا تغيير دهد. يك سوييچ به شكل يك خط فاصله (-) و بعد از آن يك يا چند حرف مي آيد كه فرمان را گسترده كرده يا تغيير مي دهد و گزينه ها هم شامل دو خط فاصله هستند (--) و يك كلمه بعد از آن مي آيد و غالبا يك گزينه و يك سوييچ وجود دارد كه هر دو، يك يك كار را انجام مي دهند، مثل:
ls -a $
ls --all $
توجه : دايركتوري ها در لينوكس بر اساس ساختار درختي استوارند. پايين ترين سطح دايركتوري ها در اين ساختار، دايركتوري root است. در زير دايركتوري root، دايركتوري هاي زيادي وجود دارند كه SubDirectory ناميده مي شوند كه در زير آنها فايلها قرار دارند. دايركتوري ها و زير دايركتوري ها در Windows همان Folder ها هستند.
فرمان pwd : مخفف Peresent Working Directory است. با استفاده از اين فرمان، مي توانيد مسير دايركتوري كه در آن هستيد را بفهميد.
pwd $
/home/youruser
توجه داشته باشيد كه خط كسري رو به جلو(slash) كه به شكل (/) است Directory ها را جدا مي كند البته در لينوكس Back Slash كه به شكل (\) است هم معني دارد ولي بعدا در مورد آن توضيح خواهيم داد.
فرمان ls : با استفاده از اين فرمان مي توانيد محتويات دايركتوري كه در آن هستيد را بفهميد. اما براي فهميدن اطلاعات بيشتر در مورد اين محتويات، بايد سوييچ هايي به اين دستور بيافزاييد. مثلا اگر ls -a را تايپ كنيد، همه زير دايركتوري ها، فايلها و فايلهاي مخفي نشان داده مي شود. و با سوييچ al- هم مي توانيد اطلاعات نسبتا كاملي را در مورد اين محتويات بدست آوريد.
ls -la $
فرمان cd : مخفف Change Directory است و براي عوض كردن دايركتوري فعلي بكار مي رود. در جلوي اعلان شل ($)، دستور cd و سپس نام دايركتوري كه مي خواهيد به آن وارد شويد را وارد كنيد. مثلا اگر بنويسيد :
/ cd $
به دايركتوري root مي رويد. مشخصه دايركتوري root به صورت / مي باشد. در ضمن، براي برگشتن به دايركتوري خانه، از دستور زير استفاده كنيد:
~ cd $
فرمان cp : با استفاده از اين فرمان مي توانيد يك فايل را كپي كنيد. براي اين كار، بايد اينگونه عمل كنيد :
مقصد مورد نظر نام فايل cp $
اگر هنگام كپي كردن يك فايل، در همان دايركتوري باشيد كه فايل در آن است، مي توانيد به جاي (نام فايل)، اسم فايل را بدون آدرس بنويسيد. ولي اگر در جاي ديگري باشيد، بايد آدرس را همراه با نام فايل بنويسيد.
حال اگر در دايركتوري باشيم كه مي خواهيم فايل در آنجا كپي شود، مي توانيم به جاي مقصد مورد نظر، يك نقطه بگذاريم، زيرا(.) نماد دايركتوري فعلي است و (..) نماد يك دايركتوري بالاتر است.
فرامين cat و more : براي ديدن محتويات يك فايل از cat استفاده مي شود.
cat rgb.txt $
اين فايل در usr/X11R6/lib/X11/ قرار دارد. (توجه داشته باشيد كه لينوكس نسبت به حروف بزرگ يا كوچك حساس است پس در وارد كردن دايركتوري ها دقت كنيد.) محتويات اين فايل زياد است پس قبل از ديدن كامل آنها، بعضي مطالب از جلوي چشم ما مي گذرند. براي ديدن كامل مطالب بايد از (|) استفاده كنيم، يعني :
cat rgb.txt | more $
دستور more سبب مي شود كه وقتي صفحه پر شود، سيستم منتظر فشردن Space bar مي شود تا صفحه بعدي را نمايش دهد.
اگر از نمايش اين فايل بزرگ خسته شده ايد، مي توانيد دكمه هاي Ctrl+c را فشار دهيد. اين عمل سبب متوقف شدن اجراي دستورها شده و سيستم منتظر دريافت دستور بعدي مي شود.
فرمان rm : با اين فرمان مي توانيد فايلي را پاك كنيد. مثلا :
rm filename $
remove file 'filename'? y/n
y
توجه كنيد كه undo در يونيكس ندارد و اگر فايلي پاك شود، ديگر از بين رفته است.
خاموش كردن (shutdown) و راه اندازي دوباره (reboot) : در لينوكس مطلوب نيست كه پياپي سيستم را reboot كرده يا shutdown كنيم. حتي بعد از نصب برنامه ها نيز نيازي به reboot كردن نداريم.
براي خاموش كردن سيستم مي توانيد از دستور halt استفاده كنيد. براي reboot كردن نيز مي توانيد از دستور shutdown-r now يا reboot استفاده كنيد. در ضمن، فشردن دكمه هاي Ctrl+Alt+Del موجب اجراي دستور shutdown-r now مي شود.
فعلا از محيط متني دست برميداريم و در درسهاي بعدي به سراغ محيط هاي گرافيكي (X) مي رويم. فقط فراموش نكنيد:
تمرين و تكرار زياد موجب يادگيري بهتر مي شود
ناشر